Interview Emily Molnar

We werken samen

"Al op jonge leeftijd ontdekte ik dat dingen interessanter worden wanneer je samenwerkt," vertelt Molnar. "Toen ik zestien was, studeerde ik af en kreeg ik direct een stageplaats bij het National Ballet of Canada onder leiding van Reid Anderson. Binnen een maand kwam William Forsythe een nieuw ballet creëren. Hij zag me werken in de studio en gaf me een rol. Toen ik eenentwintig was, vroeg hij me om bij het Frankfurt Ballet te komen dansen. Natuurlijk heb ik altijd hard gewerkt, maar je hebt ook mensen nodig die in je geloven en je kansen geven.
Dat is precies wat ik bij de dansers van NDT wil doen. Ik wil hen artistiek uitdagen en aanmoedigen om te blijven vertrouwen, leren en risico's te nemen. In een veilige en ondersteunende omgeving wil ik dat zij voelen dat ze invloed hebben op hun eigen groeipad en dat ze mede vormgeven aan het werk én aan de toekomst van het gezelschap."

Molnar begon bij NDT tijdens de coronapandemie. "Het was een moeilijke periode, maar tegelijkertijd gaf die tijd ons de ruimte om stil te staan en na te denken over onze relatie tot tijd en de manier waarop we leven. Toen de theaters sloten, werden we gedwongen om opnieuw te kijken naar hoe we werkten en waar we naartoe wilden.
Mijn artistieke visie voor NDT geeft prioriteit aan onderzoek, creativiteit en nieuwsgierigheid. Het proces is daarbij net zo belangrijk als het resultaat. Samenwerking en nieuwsgierigheid zijn essentieel, en een goed proces vraagt tijd. Elk seizoen maken we veel nieuwe voorstellingen, projecten en educatieve programma's. Om echt creatief te kunnen zijn, moeten we onszelf de vrijheid blijven geven om te experimenteren en iets uit te proberen dat we nog niet begrijpen. Juist dan kom je tot de kern van wat iemand of iets in zich heeft.
Iedereen die hier werkt brengt al een enorme hoeveelheid passie, kennis en talent mee. Dat staat vast. Onze taak is om een omgeving te creëren waarin innovatie mogelijk is, waar we ons werk kunnen onderzoeken, nieuwe ideeën kunnen ontwikkelen en op een dieper niveau kunnen samenwerken. Dat geldt niet alleen voor de dansers, maar voor iedereen binnen NDT. We doen het samen. Het gaat om het potentieel van het gezelschap als één stem, opgebouwd uit vele unieke stemmen en perspectieven."

We innoveren

"Voor mij ontstaat innovatie wanneer mensen met verschillende perspectieven samenkomen in een omgeving waarin leren en ontdekken centraal staan. Ik haal overal inspiratie vandaan. Open blijven kijken, een idee vanuit verschillende invalshoeken benaderen, experimenteren, bestaande patronen doorbreken en ruimte maken voor speelsheid: dat vormt voor mij de basis van innovatie. Ik zie NDT niet als een huis van productie, maar als een huis van creatie. Toen ik begon, bestond het gezelschap net zestig jaar. Om vooruit te kunnen kijken, vond ik het belangrijk om eerst goed te begrijpen waar we vandaan komen. Ik ben daarom diep in de geschiedenis van NDT gedoken. Wat dreef de oprichters toen zij het gezelschap begonnen? Ik probeerde me die pioniersgeest voor te stellen en voelde dat daar precies de energie en urgentie zit die we vandaag nog steeds nodig hebben, in de studio en daarbuiten. Toen ik mensen uitnodigde om het proces even belangrijk te maken als het resultaat, kreeg ik soms te horen: 'Ja maar Emily, we hebben hier wel een bepaalde standaard.' Natuurlijk staat kwaliteit voorop in alles wat we doen," zegt Molnar. "Maar mensen die naar excellentie streven hebben ook motivatie, vertrouwen en de vrijheid nodig om nieuwe dingen te proberen. Dat vraagt van ons dat we serieus omgaan met onze praktijk, ons leerproces, onze openheid en ons respect voor elkaar.
Verandering is nooit eenvoudig. Dat hoort bij mens-zijn. Het kost tijd om een nieuwe manier van werken te ontwikkelen. Het vraagt vertrouwen, betrokkenheid en de bereidheid om naar elkaar te luisteren. We zijn een collectief en ieder individu binnen NDT is belangrijk. Dat was voor sommige mensen nieuw! Nu we een paar jaar verder zijn, zie ik die verandering ontstaan en dat geeft me veel vertrouwen voor de toekomst."

We zijn nieuwsgierig

"Doordat de theaters tijdens de pandemie gesloten waren, konden we lange tijd niet optreden of touren. Die periode hebben we gebruikt om nieuwe vaardigheden te ontwikkelen, onze praktijk te onderzoeken, bijzondere projecten op te zetten en makers meer tijd te geven om te creëren. Zo ontstond de film Mist, een multidisciplinaire samenwerking met choreograaf Damien Jalet, kunstenaar Kohei Nawa en fotograaf en filmmaker Rahi Rezvani. We maakten twee locatiespecifieke werken voor onder meer Kunstmuseum Den Haag, Museum Voorlinden en de Grote Kerk in Veere. Ook begonnen we met livestreams, waarmee we inmiddels publiek bereiken in 104 landen. Zelfs in Afghanistan werd toen gekeken, een land waar we nooit eerder waren geweest. Via deze digitale platforms bereiken we nu nieuwe en jongere publieksgroepen over de hele wereld. Veel van deze initiatieven waren waarschijnlijk nooit ontstaan tijdens een regulier seizoen. Tegelijkertijd waren ze niet mogelijk geweest zonder de extra steun van de Nederlandse overheid voor de culturele sector. Deze periode heeft me aan het denken gezet over hoe we anders kunnen werken en nieuwe publieken en partners kunnen bereiken. Hoe kunnen wij naar mensen toe gaan, in plaats van te wachten tot zij naar ons komen? Vandaag kunnen we bijvoorbeeld via Zoom een dansles geven aan dertig dansers in Kaapstad. We hebben al een uitgebreid Talentontwikkeling & Educatie-programma, maar kunnen dat verder uitbreiden met projecten zoals deze. Voor mij zijn ze onderdeel van een grotere missie die past bij onze rol als huis van creatie."

Projecten zoals het Up & Coming Lab, een twee weken durend onderzoekslaboratorium van NDT 2 in samenwerking met onze partner Korzo, zijn voor Molnar belangrijke plekken om te experimenteren en nieuwe ideeën te testen. Ze maken deel uit van haar bredere visie op de Dancer Pathway en Maker Pathway: langlopende trajecten die dansers en makers ondersteunen in hun artistieke ontwikkeling. "Ik geloof sterk in het creëren van een multidisciplinaire omgeving waarin onderzoek, uitwisseling en dialoog centraal staan," zegt Molnar. "Niet alleen tussen onze dansers en makers, maar ook met andere kunstenaars, wetenschappers en creatieve denkers. Zo werken we bijvoorbeeld samen met sterrenkundigen van de Leidse Sterrewacht en onderzoekers van de Mobility Society van de TU Delft. Zulke ontmoetingen bieden ruimte voor verdieping, nieuwe inzichten en andere manieren van kijken.

Niet ieder experiment leidt direct tot een nieuwe voorstelling, maar ze vormen wel een belangrijke bron van inspiratie, kennis en ontwikkeling voor toekomstige ideeën. Interdisciplinaire samenwerking is voor mij een manier om nieuwsgierig te blijven. Om kennis te delen, van elkaar te leren en elkaar verder te brengen. Je zou het kunnen zien als een organische ontwikkeling van NDT: een manier om deel uit te maken van een groter netwerk van uitwisseling, samenwerking en ondersteuning binnen de creatieve sector."

We zoeken verbinding

Als internationaal gezelschap dat zich inzet voor dans en de ontwikkeling van de kunstvorm, voelt NDT een verantwoordelijkheid naar de samenleving. "Met onze afdeling Talentontwikkeling & Educatie hebben we een uitgebreid programma voor kinderen, jongeren en professionals. We stimuleren creativiteit, nieuwsgierigheid naar dans en het bewustzijn van de verbinding tussen lichaam en geest. Misschien gaat iemand over twintig jaar naar het theater omdat diegene als kind voor het eerst met dans in aanraking kwam. Dat is de lange termijn waarop wij denken.
We willen zoveel mogelijk mensen, van alle leeftijden en achtergronden, kennis laten maken met dans en met NDT. Het toegankelijk maken van dans is voor mij een belangrijk onderdeel van de visie die ik binnen NDT wil uitdragen. Via onze Talentontwikkeling & Educatie-projecten en de speciale projecten van NDT 1 en NDT 2 gaan we actief de samenleving in om onze creativiteit en expertise te delen.

Daarnaast ondersteunen we professionals via de Dancer Pathway en Maker Pathway. Deze programma's bieden kansen aan dansers en makers in verschillende fases van hun carrière om hun praktijk verder te ontwikkelen en bij te dragen aan de kunstsector. Zo ondersteunen we talentontwikkeling, onderzoek, training en creatie gedurende een hele loopbaan."

Sinds Molnar bij NDT begon, kregen meer dan dertig nieuwe artistieke stemmen een plek binnen het gezelschap. Dat leidde tot vernieuwende werken en bijzondere samenwerkingen. Een voorbeeld daarvan is Figures in Extinction, gemaakt met associate choreograaf Crystal Pite en Simon McBurney/Complicité, dat meerdere internationale dansprijzen ontving. In seizoen 2024–2025 werkte NDT 1 samen met Sharon Eyal Dance (S-E-D) aan een vernieuwde versie van Into the Hairy, dat werd bekroond met de prestigieuze Zwaan voor Meest Indrukwekkende Dansproductie. In seizoen 2025–2026 breidde Molnar de groep associate choreografen verder uit. Naast Marco Goecke en Crystal Pite sloten ook Marcos Morau, Jermaine Spivey en Imre van Opstal & Marne van Opstal zich aan bij het gezelschap.

Emily Molnar wijdt inmiddels al meer dan veertig jaar haar leven aan dans. Ze was tien jaar oud toen ze werd toegelaten tot de National Ballet School in Toronto, een van de twee meest prestigieuze balletopleidingen van Canada, op vijf uur vliegen van haar familie. "Daardoor werd ik al jong zelfstandig," vertelt ze. Op haar zestiende studeerde ze af en werd ze aangenomen bij het National Ballet of Canada. Daarna danste ze bij Frankfurt Ballet en Ballet BC, voordat ze haar loopbaan vervolgde als choreograaf en artistiek directeur van Ballet BC in Vancouver. Haar wens om de betekenis en impact van dans te verbreden kwam ook tot uiting in haar rol als artistiek directeur dans bij het Banff Centre for Arts and Creativity, een functie die zij vanaf 2014 combineerde met haar andere werkzaamheden. In 2016 werd zij benoemd tot Member of the Order of Canada, een van de hoogste onderscheidingen van het land. Vier jaar later verruilde zij Canada voor Den Haag en werd zij artistiek leider van NDT.
"Ik voel me hier thuis. Ik haal overal inspiratie vandaan, ik leer graag, ik ben gefascineerd door het leven, door menselijke expressie en door alles wat creatief is. Ik ben nieuwsgierig naar wat mensen beweegt en wat hun hoofd en hun hart in beweging brengt."