In gesprek over SAABA van Sharon Eyal

Terwijl NDT 2 op het punt staat het podium te betreden met het programma I dreamt, it was spraken we dansers Joan Jansana Escobedo, Nathanaël Plantier en Maša Anić tussen de repetities door. Ze vertellen uitgebreid hoe het is om het kwetsbare en hypnotiserende werk SAABA van Sharon Eyal te dansen en wat de bewegingstaal van Eyal zo bijzonder maakt.

Nathanaël:
“Voor mij gaat het werk over kwetsbaarheid. Vanuit de demi-pointe positie waarin we ons het grootste deel van de tijd bevinden, dus op de bal van onze voet, begin je elke beweging vanuit een fragiele basis. Sharon spreekt veel over de essentie van beweging; het moet waar zijn en het moet oprecht zijn. Daarom is ze zo gefascineerd door demi-pointe, omdat dit het startpunt is voor een authentieke beweging. Je kunt je nergens achter verstoppen. Haar stijl is technisch heel zwaar en het haalt automatisch veel van de lagen weg die we misschien wel hebben wanneer we niet op demi-pointe staan. Er is ook een sterk gevoel van collectiviteit, waarin we op elkaar vertrouwen en elkaars energie voeden.”

Maša:
“Er is een groot verschil tussen haar werk dansen in de studio en haar werk dansen terwijl ze bij je in de studio is, omdat je dan écht de volledige essentie van haar bewegingstaal ziet. De taal waar ze om bekendstaat komt voort uit haar verbeelding, haar verhalen en haar emoties, maar tegelijkertijd is ze niet iemand die oplegt waar ze naar op zoek is. Ze wil dat je zelf een persoonlijke connectie vindt. Ik had een moment in de studio waarin ik met haar werkte en ze naar me toe kwam, me aanraakte en zei: ‘Ik wil dat je voelt alsof je de hele tijd iemand vasthoudt, maar dat diegene tegelijkertijd van je wegglipt. Ontdek wat dat voor jou betekent, want het duurt lang.’ Ze stimuleert dansers echt om zichzelf te zijn en om kwetsbaar en open te werken. Het is een heel fragiele staat waar we ons in bevinden.”

Nathanaël:
“Er zit ook veel kracht in haar bewegingstaal; het is niet alleen kwetsbaar. Juist vanuit die fragiliteit vind je kracht, waarbij je als danser moet loslaten wat je denkt dat de beweging is, wat je denkt dat zij wil en wat je denkt dat het werk nodig heeft.”

Maša:
“Het gaat om wat er ontstaat vanuit het lichaam, de geest en de ziel. Er zijn bepaalde posities die we uitvoeren en structuren die we verkennen, maar uiteindelijk draait het om wat er uit ieder individu komt en hoe dat transformeert tot een groepsgevoel. Dat maakt haar werk zo krachtig, omdat iedereen alles tegelijk moet voelen.”

Joan:
“Dit werk is behoorlijk technisch, dus normaal gesproken gebruiken we spiegels in de studio als ondersteuning. Maar bij Sharons werk zouden spiegels alles te oppervlakkig maken, dus sluiten we de gordijnen of draaien we ons om. Haar taal komt van binnenuit, en juist door de afwezigheid van spiegels worden we eraan herinnerd hoe beweging voelt terwijl we het doen, en hoe we haar visie in ons lichaam kunnen integreren. Het maakt alles intenser en fysieker, en versterkt de tegenstelling tussen heel precies en technisch dansen, terwijl je tegelijkertijd jezelf blijft en verbindt met je innerlijke wereld. Het is eigenlijk een heel mooi gevoel, vooral wanneer we samen bewegen en die sterke verbondenheid als dansers voelen.”

Maša:
“Elke beweging analyseren we. Ik vind het heel interessant hoe bijvoorbeeld de richting van de kin in een bepaalde frase het hele gevoel in het lichaam kan veranderen. In zo’n moment onderzoeken we of de kin krachtig en expressief moet zijn, of juist meer naar binnen gericht. Sharons repetitor Léo Lérus, die de afgelopen weken met ons werkt, helpt ons om die vragen te vertalen naar het lichaam. Sommige aanwijzingen lijken puur fysiek, maar zijn altijd verbonden met iets diepers. En die zoektocht verandert de hele structuur van een beweging.”