De mens kan zijn hoogste ambities, zijn tederste verlangens nooit waarmaken. Als het lot hem alle kansen in handen speelt, weet hij deze niet te grijpen. Hij voelt zich onmachtig en ontoereikend ten overstaan van het geluk. Gebaseerd op de muziek Diversions for Left Hand van Benjamin Britten vertaalde Hans van Manen dit thema naar de theatersfeer om het in de vorm van een pas de deux gestalte te geven.

De maan in de trapeze is een poëtische fantasie in een circus. Een man, betiteld als “de Clown”, droomt ervan het onhaalbare te bereiken.

Samen met Giovinezza (Rudi van Dantzig), Feestgericht (Hans van Manen) and Four Times Six (Benjamin Harkarvy) werd dit ballet opgevoerd tijdens de eerste voorstelling van NDT, die plaatsvond in 1959 in Oostende.

Titel De maan in de trapeze
Choreograaf Hans van Manen
Dansers NDT Marianne Hilarides, Jaap Flier
Muziek Benjamin Britten - Diversions for left hand, opus 28 © Boosey & Hawkes, Londen
Decorontwerp Franz Deckwitz
Kostuumontwerp Franz Deckwitz

VIDEO
Opnamejaar 1959
Opname door Joes Odufré
Audiovisual post-production  Harmen Straatman 
Grafische vormgeving Liz Klaver  
Lengte 11.34 minuten

Wij hebben ons uiterste best gedaan om alle rechthebbenden te identificeren en te benaderen. Indien desondanks iemand niet is bereikt, verzoeken wij deze persoon vriendelijk contact met ons op te nemen

Premièredatum 5 september 1959, Het Kurhaus, Oostende, België

“Het ballet wordt gedanst in een kamer van 8 meter breed, 6 meter diep en 4 meter hoog met rechts een deur en op de achterwand een digitale klok die de werkelijke tijd aangeeft. Situation gaat over agressie en geweld” – Hans van Manen

“Een indrukwekkend, ongebruikelijk expressionistisch ballet over agressie en geweld.” - NRC ★★★★

“Wat een verrukkelijke verrassing dat ‘Situation’ na vijftig jaar weer te zien is bij het Nederlands Dans Theater (NDT).” - Trouw ★★★★★

“De ingehouden spanning in Van Manens latere balletten is explosief aanwezig, zijn sobere stijl van bewegen is hier nog rauw en direct. “Situation gaat over agressie en geweld”, zei Van Manen over het werk. Geweldig om te zien dat hij dit in de duetvorm, in wezen een relatie tussen twee mensen, naar een universeel plan weet te tillen.” - Trouw ★★★★★

Titel Situation
Ondertitel For Gérard Lemaître
Choreograaf Hans van Manen
Dansers NDT 1 Lydia Bustinduy, Prince Credell, César Faria Fernandes, Jorge Nozal, Jianhui Wang, Fay van Baar, Amanda Mortimore, Rinako Iida, Aram Hasler, Chuck Jones
Muziek Soundrecordings for amateurfilms and soundchasers 
Lichtontwerp Oliver Wood, Joop Caboort
Decorontwerp Jean-Paul Vroom 
Kostuumontwerp Jean-Paul Vroom
Staged by Mea Venema, Stefan Zeromski
NDT Rehearsal director Lucas Crandall 

VIDEO
Opnamelocatie Zuiderstrandtheater, Den Haag
Opnamedatum  29-11-2019
Camera operator  Harmen Straatman
Audiovisual post-production Harmen Straatman
Graphics Liz Klaver
Lengte 33 minuten

Wij hebben ons uiterste best gedaan om alle rechthebbenden te identificeren en te benaderen. Indien desondanks iemand niet is bereikt, verzoeken wij deze persoon vriendelijk contact met ons op te nemen

Premièredatum 20 april 1970, Circustheater Scheveningen, Den Haag

Grosse Fuge ging in 1971 in première bij Nederlands Dans Theater en werd onmiddellijk als een meesterwerk erkend. Sindsdien is het wereldwijd uitgevoerd door NDT 1 en NDT 2 en door andere gezelschappen.

Het decor, met een langzaam opstijgende lichtlijn, is ontworpen door Jean-Paul Vroom. Het is de enige choreografie waarvoor Hans van Manen zelf de kostuums ontwierp. Opvallend zijn de lange ‘Graham-rokken’ van de mannen en de karakteristieke armbewegingen, afwisselend met gebalde vuisten en gespreide vingers.

De muziek van Beethoven is zowel romantisch als gespannen en soms agressief; deze tegenstellingen komen duidelijk terug in de choreografie. Mannen en vrouwen dansen samen en afwisselend in groepspassages, maar ook in solo’s, duetten en pas de deux. Kostuums en beweging benadrukken het contrast tussen mannen en vrouwen, dat in details wordt overbrugd.

Titel Grosse Fuge
Choreograaf Hans van Manen
Dansers NDT Arlette van Boven, Yteke Waterbolk, Lenny Westerdijk, Mea Venema, Jon Benoit, Nils Christe, Leon Koning, Frans Vervenne
Muziek Ludwig van Beethoven: Grosse Fuge, opus 133; Cavatina, opus 130
Lichtontwerp Joop Caboort
Decorontwerp Jean-Paul Vroom
Kostuumontwerp Hans van Manen

VIDEO
Opname locatie Circustheater, Scheveningen
Opname jaar 1973
Opname door  Hans van Manen
Audiovisual post-production Harmen Straatman
Grafisch ontwerp Liz Klaver
Lengte 24 minuten

Wij hebben ons uiterste best gedaan om alle rechthebbenden te identificeren en te benaderen. Indien desondanks iemand niet is bereikt, verzoeken wij deze persoon vriendelijk contact met ons op te nemen

Premièredatum 8 april 1971, Circustheater, Scheveningen (NDT 1) en 5 november 1987, AT&T Danstheater, Den Haag (NDT 2)

Fantasía (1993) is in recensies ook wel omschreven als ‘één van de beste werken voor het gezelschap gemaakt’. Het is een kenmerkend Van Manen werk: optimale zeggingskracht met structurele precisie, eenvoud en puurheid. Het is een spel van verleiding tussen drie vrouwen en drie mannen. Van Manen zette Fantasía op een koraalvoorspel, preludium en koraalbewerking in Busoni's pianobewerking van Bach.

"… een adembenemende paringsdans" - Trouw (2011)

"Een meesterwerk om zo in te lijsten en een ereplaats te geven in het schatkamertje van het geheugen." - De Telegraaf, 1996

"Een heerlijke onderdoping in ‘typisch’ Van Manen-werk: volslagen helder, geen pas te veel, geniaal muzikaal en immer die spanning, waar toch altijd lucht in zit." - Trouw, 2012

Titel Fantasía
Choreograaf Hans van Manen
Dansers NDT 1 Fiona Lummis, Sol León, Cora Kroese, Jean Emile, Paul Lightfoot, Jorma Elo
Muziek Johann Sebastian Bach: Chorale Prelude Ich ruf' zu Dir, BWV 639 Präludium in a-minor (Fantasie), BWV 922 Chorale Setting Nun kommt der Heiden Heiland, BWV 659
Lichtontwerp Joop Caboort
Decorontwerp Keso Dekker
Kostuumontwerp Keso Dekker

VIDEO
Opnamelocatie AT&T Danstheater, Den Haag
Opnamedatum 15-4-1993
Audiovisual post-production  Harmen Straatman
Graphics Liz Klaver
Lengte 19 minuten

Wij hebben ons uiterste best gedaan om alle rechthebbenden te identificeren en te benaderen. Indien desondanks iemand niet is bereikt, verzoeken wij deze persoon vriendelijk contact met ons op te nemen

Premièredatum 15 april 1993, AT&T Danstheater, Den Haag (NDT 1)

Polish Pieces van Hans van Manen is een werk waarin het spanningsveld tussen de seksen wordt uitgedrukt. Een groep van zes vrouwelijke dansers en een groep van zes mannelijke dansers staan lijnrecht tegenover elkaar. Als ze met elkaar in contact komen ontstaan er een aantal duetten.

Titel Polish Pieces
Choreograaf Hans van Manen
Dansers NDT 1 Fiona Lummis, Sol León, Jean Emile, Paul Lightfoot, Carolina Armenta, Bregje van Balen, Tessa Cooke, Paula Sanchez, Sébastien Mari, Dylan Newcomb, Mario Radacovsky, Urtzi Aranburu
Muziek Henryk-Mikolaj Górecki: Konzert für Klavier und Streichorchester opus 40 (1980), Drei Stücke im alten Stil, für Streichorchester (1963). © Chester Music, Londen
Lichtontwerp Joop Caboort
Decorontwerp Keso Dekker
Kostuumontwerp Keso Dekker
Assistent van de choreograaf Brigitte Martin

VIDEO
Opnamelocatie  AT&T Danstheater, Den Haag
Opnamedatum 23-2-1995
Audiovisual post-production  Harmen Straatman
Graphics Liz Klaver
Lengte 20 minuten

Wij hebben ons uiterste best gedaan om alle rechthebbenden te identificeren en te benaderen. Indien desondanks iemand niet is bereikt, verzoeken wij deze persoon vriendelijk contact met ons op te nemen

Premièredatum 18 oktober 1990, AT&T Danstheater, Den Haag (NDT 1) en 11 november 1994, AT&T Danstheater, Den Haag (NDT 2)

Een verrassende pas-de-deux van grootmeester Hans van Manen. De betekenis van het duet in dans is voor Van Manen glashelder: ''a ballet for one dancer is a solo, a ballet for two dancers a story'' [Balanchine]. Déjà Vu ging in première tijdens het Holland Festival in 1995. Op muziek van Arvo Pärt komen uit de coulissen twee, in het zwart geklede, dansers op verrassende wijze op. De spanning tussen de twee seksen is voelbaar en toch blijkt steeds weer die verbondenheid.

"Van Manen treft de essentie van de menselijke relaties". - NRC Handelsblad, 1995

"Een virtuoos duet waarin twee dansers elkaars grenzen aftasten". - Het Parool, 2009

"In Déjà Vu uit 1995 bewegen ze zich ruim tien minuten in het adembenemende spanningsveld tussen machtsstrijd en innige verbondenheid, fenomenaal gedanst…" -  De Telegraaf, 2009

"Déjà Vu van Hans van Manen is en blijft het schoolvoorbeeld van spanningsopbouw binnen een uitgesproken signatuur". - Trouw, 2009

Titel Déjà Vu
Choreograaf Hans van Manen
Dansers NDT 2 Jin Young Won, Roger van der Poel
Muziek Arvo Pärt, Fratres for violin and piano (1980). © Universal Music, Wenen
Lichtontwerp Joop Caboort
Decorontwerp Keso Dekker
Kostuumontwerp Keso Dekker
Staged by Gerald Tibbs 

VIDEO
Opnamelocatie Lucent Danstheater, Den Haag
Opnamedatum  25-2-2009
Audiovisual post-production  Harmen Straatman
Graphics Liz Klaver
Lengte 12 minuten

Wij hebben ons uiterste best gedaan om alle rechthebbenden te identificeren en te benaderen. Indien desondanks iemand niet is bereikt, verzoeken wij deze persoon vriendelijk contact met ons op te nemen

Premièredatum 1 juni 1995, AT&T Danstheater, Den Haag (NDT 2)

Met The Old Man and Me maakte Hans van Manen zijn derde duet voor NDT III, na Evergreens (1991) en Different Partners (1993). Het werk, genoemd naar een song van bluesrockzanger J.J. Cale, wordt gedanst door Sabine Kupferberg en Gérard Lemaitre.

Van Manen choreografeerde het duet specifiek voor deze twee dansers, waarbij hij het clowneske en het dramatische als tegenpolen tegenover elkaar plaatste. Uitgangspunt was een eenvoudige vorm: een bankje. Daarmee onderzoekt hij hoe met minimale middelen een verhaal kan worden verteld, gedragen door muzikaliteit en vakmanschap.

De choreografie bestaat uit drie contrasterende muziekstukken: The Old Man and Me van J.J. Cale, Circus Polka van Igor Stravinsky en het Andante uit Mozarts Pianoconcert nr. 23. In een duet van zestien minuten worden humor, herinnering en berusting met elkaar verweven. Zonder te leunen op virtuoze techniek, vraagt het werk juist om een grote fysieke en theatrale beheersing: een uitdaging die Kupferberg en Lemaitre volledig aangaan.

“Van Manen geeft oude dansers vleugels.” - NRC (1996)

“Van Manen overtreft zichzelf met The Old Man nog steeds.” -  Trouw (1996)

Titel The Old Man and Me
Choreograaf Hans van Manen
Dansers NDT 3 Sabine Kupferberg, Gérard Lemaître
Muziek J.J. Cale: The Old Man and Me (1973)
Igor Stravinsky: Circus Polka (1942). © Schott Music, Mainz
Wolfgang Amadeus Mozart: Pianoconcert nr. 23 in A Majeur, KV 488, Adagio (1786)
LichtontwerpJoop Caboort
Decorontwerp Keso Dekker
Kostuumontwerp Keso Dekker
Assistent van de choreograaf Arlette van Boven 

VIDEO
Opnamelocatie AT&T Danstheater, Den Haag
Opnamedatum 29-02-1996
Audiovisual post-production  Harmen Straatman
Graphics Liz Klaver
Lengte 14 minuten

Wij hebben ons uiterste best gedaan om alle rechthebbenden te identificeren en te benaderen. Indien desondanks iemand niet is bereikt, verzoeken wij deze persoon vriendelijk contact met ons op te nemen

Premièredatum 29 februari 1996, AT&T Danstheater, Den Haag (NDT 3)

Kleines Requiem is een werk voor zeven dansers van NDT 1. Hans van Manen koos hiervoor de muziek van de Poolse componist Henryk Mikolaj Górecki (Kleines Requiem für eine Polka), die deze in opdracht van het Holland Festival componeerde, waar het in 1993 door het Schönberg Ensemble o.l.v. Reinbert de Leeuw in première ging. Drie paren dansen in telkens wisselende combinaties hun sensuele en weemoedige duetten. Wanneer plotseling een razende polka losbarst, gaan ze alle zes op in één wervelende beweging. Dit stuk werd bij de première in 1996 onthaald als één van de hoogtepunten in Van Manen’s reeds zo imposante oeuvre.

“Van Manen ontroert met dramatisch en troostrijk requiem” - De Volkskrant (1996)

Titel Kleines Requiem
Choreograaf Hans van Manen
Dansers NDT 1 Mario Radacovsky, Elke Schepers, Paul Lightfoot, Fiona Lummis, Jean Emile, Sol León, Jorma Elo
Muziek Henryk Mikolaj Górecki; Kleines Requiem für eine Polka, Opus 66 [1993] for piano and 13 instruments, movement I. Tranquillo; III. Allegro - deciso assai; IV . Adagio cantabile. © Boosey & Hawkes, Londen
Live muziek performed by  Het Balletorkest (formerly known as Nederlands Balletorkest) conducted by Jac van Steen/Walter Althammer
Lichtontwerp Joop Caboort
Decorontwerp Keso Dekker
Kostuumontwerp Keso Dekker
Assistent van de choreograaf Glen Edgerton 

VIDEO
Recording location Lucent Danstheater, Den Haag
Recording date 14-11-1996
Audiovisual post-production Harmen Straatman
Graphics Liz Klaver
Lengte 20 minuten

Wij hebben ons uiterste best gedaan om alle rechthebbenden te identificeren en te benaderen. Indien desondanks iemand niet is bereikt, verzoeken wij deze persoon vriendelijk contact met ons op te nemen

Premièredatum 14 november 1996, Lucent Danstheater, Den Haag (NDT 1)

Hans van Manen creëerde Solo voor drie mannelijke NDT 2 dansers die gezamenlijk één personage portretteren. De in hoog tempo uitgevoerde bewegingen onder begeleiding van Bachs vioolpartita stellen uitzonderlijk hoge eisen en vergen een dusdanige timing dat het ballet alleen kan worden uitgevoerd door de dansers afwisselend te laten bewegen.

"Solo spettert, sputter en swingt en doet je gniffelen om de dribbelende voeten, de als uitroeptekens opgeworpen armen, de flitsende draaien, de dreigende gebogen knieen en het plezier , de kwajongensachtigheid, de vaart en het groete kunnen waarmee de dansers van NDT 2 deze choreografie brengen." - NRC Handelsblad (1997)

“Je kunt bijna elk spiertje en ieder verschil bestuderen, zoals van de drie energieke jongens in Solo (1997, Hans van Manen): de fijngebouwde Gregory Lau danst scherp, lefgozer Helias Tur-Dorvault vergroot Van Manens stijl atletisch uit en de watervlugge Miguel Duarte accentueert speelse hoofdknikjes en klapjes op het bovenbeen.” -  de Volkskrant ★★★★

Titel Solo
Choreograaf Hans van Manen
Dansers NDT 2 Jianhui Wang, Fernando Troya, Quentin Roger
Muziek Johann Sebastian Bach: Partita nr. 1 voor viool solo in D mineur BWV 1002: Correnta and Double (presto) - violist: Sigiswald Kuijken
Lichtontwerp Joop Caboort
Decorontwerp Keso Dekker
Kostuumontwerp Keso Dekker
Staged by Gerald Tibbs, Urtzi Aranburu 

VIDEO
Recording location Lucent Danstheater, Den Haag
Recording date 15-09-2012
Camera operator Harmen Straatman
Audiovisual post-production   Harmen Straatman
Graphics Liz Klaver
Lengte 7 minuten

Wij hebben ons uiterste best gedaan om alle rechthebbenden te identificeren en te benaderen. Indien desondanks iemand niet is bereikt, verzoeken wij deze persoon vriendelijk contact met ons op te nemen

Premièredatum 16 januari 1997, Lucent Danstheater, Den Haag (NDT 2)

Hans van Manen maakte dit dynamische kwartet in 2001 voor de jonge dansers van NDT 2. Het is een wonderbaarlijk vanzelfsprekend ogende creatie voor twee paren. Het ballet opent en sluit af met een overweldigend duet voor twee mannen, waarbij de één toekijkt terwijl de ander danst. Daartussen dansen zij verschillende pas-de-deux met twee vrouwen, waarin de verhoudingen tussen twee mensen tot elkaar worden uitgedrukt in beweging. Met dit werk toont Van Manen zich een meester in de eenvoud.

“Met Van Manens helderheid en muzikaliteit, en de ongelofelijke lichtheid en kracht van de NDT 2-dansers, is dit verhaal niet mis te verstaan.” - De Volkskrant (2001)

“Een muzikaal-choreografisch genot.” - NRC Handelsblad

“Weergaloos in de volmaakte samenhang van muziek en dans (…) Mooi om te zien hoe alweer een nieuwe lichting jonge dansers zich vol overgave aan zulke meesterwerken wijdt.” - De Telegraaf

Titel Simple Things
Choreograaf Hans van Manen
Dansers NDT 2 Cristina Gallofré Vargas, Parvaneh Scharafali , Lukas Timulak, Pierre Pontvianne
Muziek Guy Klusevsek & Alan Bern (accordeon), Scarlatti Fever (2000), © Bern, Berlijn.
Joseph Haydn, piano trio Nr. 28 in E-major, Hoboken 15, Allegretto (1797).
Peteris Vasks, Weiße Landschaft for piano (1980)
Lichtontwerp Joop Caboort
Decorontwerp Keso Dekker
Kostuumontwerp Keso Dekker

VIDEO
Opnamelocatie Lucent Danstheater, Den Haag
Opnamedatum 14-11-2001
Opname door Henk van Dijk
Audiovisual post-production  Harmen Straatman
Graphics Liz Klaver
Lengte 17 minuten

Wij hebben ons uiterste best gedaan om alle rechthebbenden te identificeren en te benaderen. Indien desondanks iemand niet is bereikt, verzoeken wij deze persoon vriendelijk contact met ons op te nemen

Premièredatum 14 november 2001, Lucent Danstheater, Den Haag (NDT 2)